CAO MULTIMODAAL

EINDBOD ONDER DE MAAT

Tekst Ronald de Kreij Beeld Moniek van der Linden, Doon van de Ven

GEEN PRINCIPEAKKOORD, OOK GEEN ONDERHANDELINGS-RESULTAAT, MAAR EEN EINDBOD: DAT BETEKENT SLIKKEN OF STIKKEN

Een cao van gemiste kansen. Zo mogen we het eindbod van de werkgevers voor de nieuwe cao Multimodaal gerust betitelen. Een procent meer loon en een jaar eerder met pensioen, dat is de samenvatting. Hoe is dit zo gekomen?

Voor FNV-bestuurder Marijn van der Gaag vallen de uitkomsten van het cao-overleg tegen. En Wilbert Festen, FNV-kaderlid/treinmachinist bij Keolis, vindt het allemaal veel te weinig. Het moge duidelijk zijn: FNV Streekvervoer is niet blij met het eindresultaat voor de werknemers die vallen onder de cao Multimodaal. Maar wat er ligt is een eindbod van de werkgevers. Dus dit is waar de bond het – vooralsnog – mee zal moeten doen. Het laatste woord is aan de leden.

VERSLECHTERINGEN

Naast het loonbod van een procent en een jaar eerder kunnen stoppen met werken, hebben de werkgevers van het begin af aan in de onderhandelingen ingezet op verslechteringen, vertelt Van der Gaag. ‘Die zouden enorm werkdrukverhogend werken. Het gaat om het verkorten van op- en afstaptijden, keertijden, verruiming van werktijden, invoeren van een plus-en-min-urensysteem, het opheffen van ontziemaatregelen voor ouderen en nog meer. Deze hebben we wel van tafel weten te krijgen. Onze achterban accepteert deze verslechteringen absoluut niet.’

‘De multimodaalwerkgevers hebben vanaf de eerste onderhandelingen meteen een eindbod op tafel gegooid’, vervolgt Van der Gaag. ‘Vervolgens hebben ze hun eindbod meerdere keren aangepast. Dat is opmerkelijk. Ook interessant om te vertellen is dat de werkgevers vanaf het begin hun eindbod hebben laten bestaan uit twee keuzes. Of anderhalf procent structureel meer loon over 2020, of een procent structureel over dezelfde periode én de mogelijkheid om een jaar eerder te kunnen stoppen met werken. Hiermee speel je generaties tegen elkaar uit, dat moet je niet willen. Uiteindelijk hebben de werkgevers de eerste optie van tafel gehaald. Naast de magere waarde van het eindbod en het telkens vertragen van de cao wekt deze manier van onderhandelen verdere irritatie op bij de achterban.’

DWARSLIGGER

‘Die nieuwe cao had er eind vorig jaar al moeten liggen’, vertelt Wilbert Festen, die als kaderlid het overleg heeft bijgewoond. ‘De oude cao liep af op 1 januari 2020. Op die datum had nog niemand van corona gehoord. Was het overleg toen gewoon doorgegaan en afgerond, dan hadden we ongetwijfeld mooie afspraken kunnen maken over een fatsoenlijke loonsverhoging voor iedereen en over minder werken en eerder pensioen voor ouderen.’

Het steekt hem dat de bond eind 2019, begin 2020 niet heeft kunnen doorpakken, simpelweg omdat Arriva op dat moment dwars lag. Festen: ‘Arriva had kort daarvoor een concessie verloren aan Qbuzz. Daarna stond het lidmaatschap van dat bedrijf aan de werkgeversvereniging VWMO en daarmee deelname aan het cao-overleg in de weg. Terwijl Qbuzz toch ook een multimodale werkgever is. Net als Keolis. Maar Arriva hield als grootste van de drie zijn poot stijf, waardoor maandenlange vertraging is ontstaan. Toen er uiteindelijk weer wél onderhandeld ging worden – waarbij Qbuzz zelf afzag van deelname aan VWMO – zaten we middenin de coronacrisis.’

CORONAEFFECT

‘Wij snappen allemaal dat de coronacrisis een stevig effect heeft op de sector’, zegt FNV-bestuurder Van der Gaag. ‘Maar die cao had er inderdaad dus al een jaar geleden moeten liggen. Omdat de werkgevers toen met elkaar overhoop lagen, zijn de werknemers nú de dupe. Dat voelt niet lekker.’

‘Wat er ligt is te mager voor nu’, vervolgt Van der Gaag. ‘Maar omdat het een eindbod van de werkgevers betreft, gaan we ermee naar onze leden. Waren we uitgekomen op een principeakkoord, dan waren beide partijen – werkgevers en werknemers – blij geweest. Bij een onderhandelingsresultaat hadden beide partijen kernpunten binnengehaald. Maar een eindbod van een partij betekent slikken of stikken voor de andere. Als je nee zegt tegen een eindbod, moet je iedereen mobiliseren. Je kunt je afvragen of dit de goede tijd is om actie te voeren.’

Dat hij naast een procent meer loon ook nog een jaar eerder pensioen heeft kunnen afspreken, mag als een klein winstpuntje worden gezien. Deze zogenoemde RVU-regeling (Regeling Vervroegd Uittreden) vloeit voort uit het pensioenakkoord tussen het kabinet en de sociale partners. Binnen de regeling mogen werkgevers hun medewerkers in zware beroepen – zoals machinisten en buschauffeurs – een bedrag van 21.200 euro bruto per jaar geven dat zij kunnen gebruiken om maximaal drie jaar eerder met pensioen te gaan. De multimodaalwerkgevers willen echter niet verder gaan dan een jaar, met de mogelijkheid voor degenen met een kleine pensioenpot om maximaal 200 uur op jaarbasis in combinatie met een nul-urencontract erbij te werken.

NIEUW OVERLEG

Een kans voor nieuw overleg krijgt Van der Gaag overigens alweer snel. Deze nieuwe cao loopt in principe tot eind 2020. Als de leden ermee instemmen kunnen hij en zijn FNV-delegatie direct door naar de overlegtafel voor nieuwe onderhandelingen over de cao voor 2021 en daarna. ‘Dan zullen we echt betere afspraken moeten maken’, zegt kaderlid Festen bij wijze van signaal aan de werkgevers. ‘Ik zie nu al dat veel collega-machinisten overstappen naar NS of de goederenvervoerders. Omdat de arbeidsvoorwaarden daar een stuk beter zijn. Als we niet oppassen en op deze manier doorgaan kunnen we straks niemand meer vinden.’

Wilbert Festen: ‘Ik zie veel collega-machinisten overstappen naar NS en de goederenvervoerders.’

Deel deze pagina