COLUMN

MIEKE SCHRIJFT

Mieke van Stigt is socioloog en pedagoog, schrijfster en columniste. Ze verbindt actuele maatschappelijkekwesties met ontwikkelingen in de samenleving als geheel en is bekend van haar boek Alles over pesten (2014) en haar columns en artikelen op Sociale Vraagstukken.

HANGMAT

Bij de afgelopen gemeenteraadsverkiezingen had de VVD in de gemeente Hellendoorn als verkiezingsposter dat een uitkering een lekkere hangmat is. Mensen met een uitkering mogen lui in de hangmat schommelen, terwijl andere mensen, die bijvoorbeeld op de VVD stemmen, keihard moeten werken. Zo oneerlijk!

De keiharde werkelijkheid van leven van een uitkering is natuurlijk allerminst relaxed. Natuurlijk is het fijn dat uitkeringen bestaan, maar het idee dat je er ook echt van kunt leven is inmiddels wel achterhaald. Na betaling van je vaste lasten, àls je die al kunt betalen, blijft er nauwelijks iets over om van te eten. Daarbij heb je voortdurend zorgen: er moet niets kapotgaan en je mag geen fouten maken want aanmaningen zijn nóg duurder.

Weliswaar heeft de landelijke VVD afstand genomen van die poster, maar de gedachte achter alle wantrouwen, controles en strenge regels op uitkeringen kon eigenlijk niet beter verwoord worden. De angst voor luiheid, het wantrouwen dat mensen wel misbruik zullen maken van een uitkering, of dat ze anders geen moeite zouden doen om hun situatie te verbeteren, om werk te zoeken.

Mensen moeten volgens die gedachte gepusht worden, geactiveerd, gemotiveerd. Terwijl juist de enorme stress van het leven in de bijstand ervoor zorgt dat mensen mínder ruimte hebben om nog iets te veranderen. Ze hebben bijvoorbeeld geen buffer om de tijd tussen de laatste uitkering en het eerste salaris te overbruggen. Of ze lopen tegen tal van regels en boetes op.

Daar komt nog bij dat veel mensen in de bijstand (bijna de helft!) eigenlijk ziek zijn. Ze kúnnen niet werken of er is gewoon geen baan voor ze waarin ze wel kunnen functioneren en van kunnen rondkomen. De eisen voor een arbeidsongeschiktheidsverklaring zijn zo hoog dat veel mensen voor altijd in de bijstand zitten.

Vaak wordt gezegd dat uitkeringen de samenleving veel geld kosten. Dat klopt, maar het is niet het hele verhaal. Nederland is vooral kampioen witwassen en belasting ontduiken. De samenleving loopt op die manier vele miljarden euro’s mis, geld dat naar de uitkeringen had kunnen gaan.

Uit onderzoek blijkt ook dat rijkere mensen relatief minder bijdragen. Zij profiteren van belastingvoordeel en subsidies, bijvoorbeeld op een nieuwe, energiezuinige auto. Zaken waar mensen in de bijstand alleen maar van kunnen dromen. Het is wel duidelijk voor welke mensen Nederland een hangmatparadijs is. En op welke partij ze stemmen.

Deel deze pagina